Aukcja (tu link z archiwizatora) została odwołana z tajemniczych powodów „Aukcja musi zostać wystawiona z innego konta„, ale w momencie odwołania cena za „prostyadres.pl” przekroczyła 100 000 (sto tysięcy) zł.

Wydawałoby się, że to aukcja jakich wiele na Allegro, a na dodatek świetnej domeny – oczywiście mam na myśli gmail.pl, bo prostyadres.pl to w żargonie domainerów „ninja”

Oczywiście chyba każda osoba korzystająca z Internetu na słowo „gmail” zareaguje „Google”. Pozornie zatem może dziwić fakt, że domena gmail.pl NIE należy do potentata internetowego. Sprawie domeny gmail.pl poświęcono już wiele uwagi – analizowali ją Dziennik Internautów, VaGla, czy Olgierd Rudecki. Ja podam tylko kilka ciekawostek: domena została zarejestrowana 1 listopada 2006 roku przez „osobę fizyczną” na rzecz „Grupy Młodych Artystów i Literatów”. W jednym z artykułów dotyczących tej domeny możemy przeczytać możemy te słowa:

Skąd się więc wziął gmail.pl? – Przypadkowo. Szukaliśmy domeny dla naszej grupy, czegoś z końcówką „mail” – mówi „Gazecie” łodzianka Izabela Krawczyk. Razem ze znajomymi wpadła na pomysł serwisu, w którym każdy może publikować własne wiersze. Nazwali się Grupą Młodych Artystów i Literatów. – Gmail.pl było wolne i na początku listopada zarejestrowaliśmy domenę – opowiada Krawczyk. (GMAiL to akronim nazwy grupy) (źródło: gazeta.pl).

Niedługo po tym wywiadzie o domenie przypomniał sobie Google, właściel uruchomionej w kwietniu 2004 roku globalnej usługi GMail, której nazwa pochodzi od „Google Mail” i próbował domenę odzyskać – wniósł pozew o arbitraż do Sądu Polubownego przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji:

Google, które pod nazwą Gmail oferuje skrzynki pocztowe milionom internautów na całym świecie, uznało, że łodzianka narusza prawa koncernu. Prawnicy zasugerowali dobrowolne wyrejestrowanie domeny, a kiedy Krawczyk się nie zgodziła, złożyli wniosek do sądu polubownego ds. domen internetowych przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji o rozstrzygnięcie sporu (źródło: gazeta.pl).

Wniosek został jednak oddalony ze względów formalnych (podkreślam: oddalony – nie zapadł wyrok, który oddalałby powództwo). Do dzisiaj nie ma publicznej wiedzy o tym, czy wnioski zostały uzupełnione i postępowanie sie jednak odbędzie. A może aukcja to znak, że jednak coś się w tej sprawie dzieje i jest to próba upłynnienia domeny gmail.pl tak, aby już nie być jej posiadaczem, a sposób jej oddania (jako gratis) lekarstwem na ewentualny zarzut o czerpaniu z niej korzyści majątkowych? Kto wie…

W ubiegłym roku Izabela Krawczyk wystawiła na aukcję (w Allegro i świstaku) gmail.pl, jednak aukcję szybko usunęła – wtedy mówiła, jak cytuje gazeta.pl, tak:

- To był błąd – przyznaje Krawczyk. – Ale nie przekreśla to faktu, że domenę nabyłam legalnie. Tłumaczy, że chciała sprzedać adres, bo nastraszył ją jeden ze znajomych, twierdząc, że będzie musiała zapłacić Google wysokie odszkodowanie. Jak podkreśla, choć miała oferty kupna za kilkanaście tysięcy złotych, już pod koniec listopada zdecydowała, że domeny sprzedawać nie będzie. I nie zamierza jej też oddać.

Czy obecna aukcja to próba pozbycia się „trupa z szafy”, bo Google sobie o domenie przypomniał?

Swoją drogą to bardzo interesujące z jakiego powodu pozew o arbitraż wniesiony przez Google został oddalony – czyżby Google zatrudnił prawników nie mających bladego pojęcia o wnoszeniu pozwów? No ale to tylko Google i kancelaria ich reprezentująca wie…

W tym miejscu warto wspomnieć o domenie gmail.de i próbie zarejestrowania nazwy Gmail jako znaku handlowego na terenie Unii Europejskiej. Spór rozpoczął się w roku 2004, kiedy to Google postanowił zarejestrować znak Gmail na całym świecie. W 2005 roku sprzeciwił się temu Daniel Giersch, który stwierdził, że kilka lat wcześniej zarejestrował w Niemczech znak towarowy G-mail, a Google próbuje zarejestrować znak łudząco podobny. Sprawa, po kilku apelacjach, zakończyła się zwycięstwem Niemca:

Google stracił prawa do Gmail w Niemczech. Internetowy gigant stracił prawo do używania nazwy Gmail na terenie Niemiec. Wyższy Sąd Okręgowy w Hamburgu w swoim orzeczeniu przyznał prawa do marki Gmail Danielowi Gierschowi, który oskarżył Google o zagarnięcie nazwy. W 2000 roku Giersch zarejestrował nazwę G-Mail (pisanej z myślnikiem i przez wielkie M), którą zamierzał nazwać własny system e-mailowy. Google zrobił to samo z Gmail dopiero cztery lata później (źródło: NEXT)

W Internecie krążą pogłoski, że Google najpierw zaoferował za domenę gmail.de 250 tysięcy dolarów, a gdy właściciel nie zgodził się na taką kwotę – skierował sprawę do sądu. Ile w tym prawdy?

Ale wróćmy do gmail.pl – kilka dni temu, po wielu miesiącach „ciszy”, w sieci zawrzało: na Allegro pojawiła się aukcja domeny prostyadres.pl, gdzie jako gratis dodana została domena gmail.pl. Pierwsza aukcja została usunięta przez pracownika Allegro z powodu złamania regulaminu. Druga aukcja uruchomiona niedługo później rozkręciła się na dobre.

Pojawiło się od razu mnóstwo komentarzy – zwolenników i przeciwników Młodych Literatów – ci pierwsi sugerowali, że aukcja jest jak najbardziej ok i atakowali Google:

W tej sprawie najsmutniejsze jest to, że Google zamiast kupić domenę za, pewnie, małą z ich punktu widzenia kwotę woli tracić czas i pieniądze na zabawy swoich nieudolnych prawników. To by było pewnie najlepsze, racjonalnie rzecz biorąc, rozwiązanie. Zamiast tego jest dziwaczne zacietrzewienie firm, które zamiast działać racjonalnie wdają się w spory w walce o „zasady”(„bo nam się to należy”). A z korzyścią wychodzą na tym jedynie prawnicy. Smutne. (źródło: di.pl)

Ci drudzy – że sprzedająca nie ma racji a Google popełniłby spory błąd gdyby próbował się z nią dogadać, a osoba, która wygra aukcję i kupi domenę, może mieć problemy:

Z punktu widzenia firmy, przy uwzględnieniu jej budżetu i wszystkich zawirowań prawnych, rzeczywiście byłoby to najszybsze i najprostsze rozwiązanie. Jednak Google, jako lider w branży internetowej i firma o dużym prestiżu międzynarodowym, nie może posługiwać się metodami używanymi przez Heńka na podwórku. Cybersquatting jest dzisiaj dobrze zdefiniowany i sklasyfikowany jako praktyka bezwzględnie zakazana. Jeżeli jakakolwiek osoba reprezentująca Google, tylko raz postawiła całą sprawę w takim świetle, że gmail.pl jest ich znakiem i jego zajęcie jest rodzajem cybersquattingu, to konsekwentnie będą się tego trzymać do usranego końca tzn. do wygranej lub przegranej w sądzie. Odkupienie domeny na aukcji (w odniesieniu do powyższego) byłoby po prostu popieraniem zakazanych metod. Co więcej, byłby to znak dla wszystkich pseudo-domainerów, że warto rejestrować nazwy związane z produktami firm i z powodzeniem na nich zarabiać. Nie sądzę też żeby próbowali zrobić pranie ścieżki czyli wystawić Pana Mietka, po to by odkupił domenę na swoje nazwisko, a następnie przekazał na firmę. Domainerzy szybko by to zauważyli i cała sprawa wypłynęła by na światło dzienne, a wtedy wracamy dwa zdania wyżej. (źródło: di.pl)

czy

Google mogło odkupić domenę PRZED narobieniem przypału jaki obecnie obserwujemy. Teraz na 99% tego nie zrobią gdyż okazaliby w ten sposób słabość i zmotywowali wszystkich poetów tego świata do podkupowania ich (i nie tylko) nazw. Walka „o zasady” z punktu widzenia firmy jest bardzo ważna i osobiście nie sądzę żeby teraz odpuścili, to byłby poważny cios dla przedsiębiorstw i prezent dla „domainerów” (tych ze skłonnością do cybersquatingu). Porównać możemy to do terroryzmu, jeśli jakaś grupa porwie obywatela i zarząda okupu/wypuszczenia swoich kolorowych braci/cysterny piwa to jeśli to dostaną, zaraz zniknie 1000 innych zakładników. (źródło: di.pl)

Nie ulega wątpliwości fakt, że Google jest tą domeną zainteresowany. W licytacji zapewne nie weźmie udziału ani oficjalnie, ani przez podstawioną osobę (słupa) z prostej przyczyny: po „wpadce” z domeną gmail.de Google będzie chciał pokazać, że nie można bezkarnie rejestrować domen, które naruszają prawo (a gmail.pl jest przykładem cybersquattingu).

Z drugiej jednak strony usługa gmail jest oficjalnie promowana nie w adresach ccTLD (czyli w domenach krajowych), ale w domenie TLD (.com), zatem być może to jest powodem, dla którego Google nie spieszy się z jej przejęciem – bo to, że ją przejmie jest niemal pewne.

Oczywiście sama Krawczyk nie przyznaje się do tego, że domena parzy jak gorący kartofel (jak zauważył pewien uczestnik forum di.pl) i odpowiada tak:

Chłopczyku, nie wiesz o czym piszesz! Nie parzy nas domena, bo wygraliśmy w sądzie! Notariusz jest potrzebny, bo nie wierzę, że ktoś mi przeleje kilkadziesiąt tysięcy z góry i poczeka sobie na dokumenty pocztą! Nikt nie jest taki naiwny. Ja też przecież nie wyślę dokumentów za pobraniem!!! Notariusz potwierdzi przekazanie pieniędzy i podpisanie przez strony uprawnione dokumentów cesji. I tyle. Na jakiej podstawie ktoś miałby stracić domenę – uzasadnij proszę szczegółowo. Nam nie odebrano nawet sądownie… ale Ty pewnie wiesz wszytko, wiec wytłumacz proszę. (źródło: di.pl).

Pewne jest jednak to, że osoba, która wygra ewentualną licytację (w tej zakończonej już jest zapowiedź uruchomienia kolejnej aukcji z innego konta) musi być przygotowana na sądową batalię z Google – oczywiście gmail NIE jest zarejestrowanym znakiem towarowym, niemniej jednak Google używa tej nazwy od 2004 roku, a sama domena została kupiona, jak napisałem wyżej, w 2006 roku, zatem spór prawny jest widoczny jak na dłoni i licytacja na tej aukcji to proszenie się o kłopoty – nawet wystawienie jej na parking to właściwie oddanie jej Google.

O tym jak się sprawa zakończy dowiemy się zapewne niebawem, a tymczasem… na Allegro pojawiły się od razu aukcje cwaniaków, chcących zbić kasę na całym zamieszaniu i oferujących „domeny gmail” – tu kilka przykładowych aukcji:

GmaiI.pl – ta ostatnia litera to duże „i”, wyglądające jak małe „L” (tu link do archiwizatora)

e-gmail.pl , egmail.pl , i-gmail.pl , igmail.pl (link w archiwizatorze)

GMAIL.INFO.PL GMAIL.BIZ.PL (archiwizator)

A jeszcze inni sprytnie wykorzystują zainteresowanie aferą i to, że dużo odwiedzających Allegro wpisuje do wyszukiwarki frazę „gmail” – używają tego słowa w tytułach swoich aukcji, zupełnie niezwiązanych z domeną – np. http://www.allegro.pl/item453408190_gmail_nie_ale_ladny_seat_leon.html – tak, wiem, krypciocha, ale pomysł mnie urzekł

Aktualizacja: domena znalazła nowego właściciela – „szczęśliwiec” nabył ją drogą kupna na tej aukcji za jedyne 70 100 zł…

Poprosiłem zatem BOK tej firmy o przeprowadzenie weryfikacji abonenta – m.in. ze względu na to, że w regulaminie świadczenia usług tej firmy znajduje się stosowny zapis o tym, że klient powinien podać prawdziwe dane w momencie rejestracji domeny (czyli standardowy punkt regulaminu). I co? I, parafrazując kultowy już film Psy – jajco.

Korespondencja z pracownikiem BOK tej „firmy z literką N w nazwie” wyglądała tak:

Zapytałem ogólnie (nie podając nazw domen) jakie są zasady postępowania w przypadku, gdy dostają sygnał o podejrzeniach złamania regulaminu. Dostałem odpowiedź (plus za szybkość odpowiedzi):

BOK: Dane Abonentów domen zarejestrowanych u nas są (oczywiście w miarę możliwości) sprawdzane. W przypadku wykrycia błędnych lub fikcyjnych danych prosimy o ich poprawienie. Każdy Klient rejestrujący się u nas zobowiązał się do podawania prawidłowych danych w procesie rejestracji domen (akceptując odpowiedni regulamin). Tym samym brak poprawienia danych Abonenta może skutkować nawet usunięciem domeny.

Odpowiedziałem, że mam uzasadnione podejrzenia, że dane dla domen (tu ich lista) są fikcyjne i poproszę o ich zweryfikowanie.

Przyszła odpowiedź:

BOK: W przypadku Abonenta w/w domen nie posiadamy podstaw do przeprowadzenia weryfikacji. Dane nie są ewidentnie błędne (np. losowy ciąg znaków) ani fikcyjne. Weryfikację możemy przeprowadzić w jeszcze jednym przypadku – mianowicie wtedy gdy zgłosi się do nas osoba twierdząca, iż jego dane (lub jego firmy) zostały bezprawnie wykorzystane. Osoba taka musi oczywiście przedstawić nam dokumenty potiwerdzające taki stan rzeczy. Niestety żadna z tych sytuacji nie zachodzi w podanym przykładzie.

Zaskoczyło mnie to stwierdzenie pracownika firmy X, że „dane nie są fikcyjne” – ale skąd on o tym wie, skoro właśnie prawdopodobnie są, a cały problem polega na tym, że X nie chce ich zweryfikować?

Zapytałem zatem tak:

dl: Czyli bez problemu można w XXXXX zarejestrować domenę na dane np. Wieńczysława Nieszczególnego i Państwo, w sytuacji gdy ktoś Wam sugeruje nieprawdziwość takich danych (czyli, że to nie p. Wieńczysław Nieszczególny, ale ktoś inny kupił domenę) NIE weryfikujecie tego np. przez wysłanie do abonenta listu poleconego za potwierdzeniem odbioru, aby te dane zweryfikować?

Przyszedł komentarz:

BOK: W stosownych regulaminach mamy zastrzeżoną możliwość weryfikacji danych, jednak tylko w sytuacji, kiedy „stwierdzimy” nieprawidłowości. Niestety zgłoszenie z zewnątrz nie poparte dokumentacją nie jest dla nas wystarczające, aby dokonać weryfikacji danych Abonenta. Opierając się na Pana przykładzie – jeżeli zgłosi się do nas Pan Wieńczysław Nieszczególny i przedstawi (np. poprzez faks) kserokopię swojego dokumenty tożsamości, z adnotacją, iż nie rejestrował domen, ani nie zlecał nikomu rejestracji domen, to możemy rozpocząc proces weryfikacji. Klient rejestrujący domeny dla swojego Abonenta jest zobowiązany regulaminem do podania prawidłowych danych: „Klient zobowiązany jest do podania prawdziwych danych Abonenta w procesie rejestracji domeny.

Tu już do mnie dotarło, że X wcale nie ma zamiaru zweryfikować tego abonenta – po prostu „nie bo nie”, bo tak wygodnie – po co się męczyć? Kontynuowałem jednak polemikę w celach „poznawczych”:

dl: [...] ja właśnie sugeruję, że osoba taka nie istnieje. Podobnie jak wspomniany p. Nieszczególny – przykład z powieści. Z książki. Osoba fikcyjna. Zatem oczywistym jest, że osoba taka NIE może się zgłosić, bo nie istnieje i innego „zgłoszenia” niż „zewnętrzne” być nie może. Czyli piszę do Was: „sprawdźcie czy ta osoba istnieje bo wydaje się, że nie”, a Wy odpowiadacie: „jeśli ta osoba nieistniejąca się z nami skontaktuje, to my to sprawdzimy”. I to jest właśnie powodem mojego zaskoczenia. Oczywiście, dlatego pytałem o mechanizm tej weryfikacji – jak widać, można u Was całkowicie bezkarnie kupić domenę na nieistniejącego aboneta, byle dane nie były zupełnie „z czapki”, czyli zamiast aaaaa bbbbb wystarczy wpisać jakiekolwiek wymyślone ale brzmiące prawdziwie dane – jak wspomniany Wieńczysław i „X sięnie czepi”. Pytanie jak się to ma do np. Porozumienia z NASK…

Odpowiedź oczywiście w stylu poprzednich:

BOK: Jeżeli dane Abonenta nie są fikcyjne, ani błędne to zakładamy, że Klient w imieniu Abonenta podał prawidłowe dane (zgodnie z regulaminem, który akceptował). Nie jesteśmy w stanie weryfikować wszystkich danych podawanych w naszym systemie. Poza tym nasz system weryfikuje poprawnośc wprowadzanych numerów PESEL oraz REGON/NIP (przy użyciu walidatora), w związku z czym jeżeli dana osoba poda fikcyjne dane Abonenta, posługując się czyimś numerem identyfikacyjnym, to może mieć z tego tytułu problemy w przyszłości (włącznie z odebraniem praw do domeny).

No tak, algorytm do sprawdzania poprawności PESEL (suma kontrolna) jako weryfikacja danych abonenta. No po prostu genialne.

Ostatnia próba:

dl: [...] ja właśnie staram się zwrócić uwagę, że prawdopodobnie są fikcyjne – skąd wiecie, że NIE są? Bo nie wyglądają? A jak wyglądają fikcyjne – tylko „dasdgasd dasdadsa”? Wieńczysław Nieszczególny JEST fikcyjny, ale wg Was takie dane nie byłyby podstawą do weryfikacji? Czy znacie wszystkie mozliwe fikcyjne dane jakie ktoś może wpisać? Piłka po Waszej stronie – sprawdźcie, czy tak faktycznie są to dane prawdziwe, czy jednak nie. Numer PESEL jest weryfikowany sumą kontrolną – jak numer konta bankowego, co nie daje nic w tym wypadku. Reasumują: mam rozumieć, że niniejszym odmawiacie Państwo zweryfikowania, czy abonent domen XXXXXXXXXXXx jest fikcyjny?

I tak, jak się spodziewałem, odpowiedź była jak poprzednie:

BOK: Przykro nam bardzo ale nie mamy podstaw do podjęcia weryfikacji. Pana zgłoszenie (jako osoby trzeciej) nie jest wystarczające do podjęcia działań.

Tak mniej więcej wyglądała cała korespondencja.

Jestem w szoku. Ciężkim. Nie wiem, jak ta sprawa wygląda „u innych”, ale na razie widzę, że bez problemu w „firmie z literką N w nazwie” można zarejestrować dowolną nazwę domeny na fikcyjne dane abonenta, byleby brzmiały jak prawdziwe i można spać właściwie spokojnie – firma nie sprawdzi, czy został złamany m.in. jej regulamin nawet jak ktoś to zasugeruje.

Firmy działające jedynie w sektorze domenowo-hostingowym muszą za wszelką cenę zwiększać ilość posiadanych domen (bo i tylko na tym zarabiają) i jeśli klient płaci, to po co się wychylać, sprawdzać i robić dym (bo usunięcie domeny, nawet na skutek złamania regulaminu, zapewne skończyłoby się szumem, który trzeba by było wyjaśniać itp), co nie jest na rękę w sytuacji, gdy konkurencja na rynku olbrzymia i walczy się o tego klienta dopłacając nawet do niego przez jakiś czas (groszowe promocje…). Może więc słusznie ta „firma z N w nazwie” zlewa tego typu zgłoszenia odpowiadając w zawoalowany sposób „spadaj na drzewo, nie chce nam się sprawdzać”? A może to wcale nie jest problem i powinno się na takie coś pozwalać?

Moim zdaniem niereagowanie w takich sytuacjach przeprowadzaniem weryfikacji może doprowadzić do sytuacji, gdy każdy będzie mógł posiadać dowolną domenę kupioną na dowolne, fikcyjne dane. I żeby było jasne: nie chcę sytuacji jaka jest nadal w NASK, czyli rejestracji domeny na podstawie papierków – mówię o późniejszym reagowaniu na sygnały o nadużyciach, czyli weryfikacji w trakcie korzystania z usługi.

Jak wygląda pełny cennik? Zapraszam do dalszej części artykułu…

Co wynika z powyższego zestawienia? Przeanalizujmy:

0. Oczywiście spadły ceny odnowień wszystkich typów domen, niemniej jednak rynek czekał przede wszystkim na informację o samej domenie .pl.

1. Cena rejestracji domeny polskiej (.pl) pozostaje na niezmienionym poziomie 10 zł netto. I bardzo dobrze. Próba powrotu do poprzedniej ceny (60 netto) byłaby strzałem w kolano – wszyscy przyzwyczaili się do niskiej ceny rejestracji, więc NASK nie miał tu zbyt wielkiego pola do manewru, jeśli chciał zachować dynamikę rejestracji domen na obecnym poziomie. Niemniej jednak nieznaczne podniesienie tej ceny do poziomu 20 PLN (biorąc pod uwagę następny akapit) byłoby uzasadnione.

2. Zgodnie z oczekiwaniami i wcześniejszymi zapowiedziami została ustalona cena odnowień domen polskich – oczekiwane były dwa scenariusze:

a. zmiana ceny rejestracji na 20 PLN i obniżenie ceny odnowienia na 30 PLN;

b. pozostawienie opłaty rejestracyjnej za .pl-kę na poziomie 10 PLN i obniżenie opłaty za odnowienie do 40 PLN.

NASK wybrał scenariusz b. Czy to źle, czy dobrze? Szczerze mówiąc nie wiem (czas pokaże), ale mam przeczucie, że zdecydowanie lepsze efekty byłyby przy zastosowaniu scenariusza „a”, czyli obniżenia ceny odnowień do 30 PLN/domena.

3. Cieszy, że NASK dba o popularność domen takich, jak żółw.pl czyli IDN (domen ze znakami diakrytycznymi, czyli popularnie mówiąc „ogonkami”) pozostawiając opłaty za rejestrację i odnowienia takich domen takie same, jak obecnie, czyli 10 PLN.

Reakcja rynku będzie zapewne nijaka, czyli obędzie bez euforii: ci, którzy mają kilka(naście) domen nie odczują w swoich portfelach wielkiej różnicy pomiędzy ceną 30 a 40 zł. Właściciele kilkuset i więcej domen oraz ci, którzy kupili domenę w promocjach typu „domena za złotówkę” będą zapewne w przypadku niektórych z domen działać na zasadzie „założę opcję i niech domena spadnie, a zarejestruję ją na nowo za złotówkę„.Jedno się jednak w tym wszystkim liczy i jest pozytywne: NASK wreszcie zauważył problem zbyt wysokiej ceny i coś z tym robi. Miejmy nadzieję, że doczekamy się w Polsce modelu cenowego znanego z rynków zachodnich/globalnych, czyli płaskich cen na rejestrację i odnowienia.

Co na to wszystko sam NASK? Wypowiedź szefa działu domen, Andrzeja Bartosiewicza, publikuje serwis webhosting.pl:

Obniżka cen przedłużeń domen jest przede wszystkim wyjściem naprzeciw oczekiwaniom rynku a nie działaniem obliczonym na zwiększenie procentu odnowień domen, który w zeszłym roku wyniósł 75%; [...] nie ma żadnych przesłanek, by sądzić, że poziom ten w przypadku domen .pl zwiększy się dzięki obniżce cen. Najprawdopodobniej będziemy odnotowywali analogiczny poziom tego wskaźnika również w roku 2009.

Podsumowując: mogło być lepiej, ale i tak jest dobrze.

A na zakończenie wyniki sondy, którą przeprowadziliśmy w ubiegłym tygodniu w portalu republika.pl, webmasterskiej części portalu Onet.pl – wyniki do samodzielnej analizy…

Jak to zatem jest, że niektórzy rejestratorzy do zmiany abonenta domeny czy do wydania kodu autoryzacyjnego authinfo wymagają przesłania wniosku i kompletu innych dokumentów, a inni pozwalają na zrobienie tego bezpośrednio po zalogowaniu się do panelu zarządzania domeną?

Odpowiedź nie jest wcale prosta i pozwolę sobie wcześniej na małą dygresję.

Kilka lat temu, gdy rynek domen nie był tak rozwinięty jak obecnie (wysokie ceny rejestracji, mała liczba firm mających podpisane porozumienia o współpracy z rejestrami typu NASK, ogólnie mała świadomość internetowa użytkowników końcowych), sprawa była prosta. Ktoś, kto kupił domenę bardzo rzadko się jej „pozbywał”, rynek wtórny domen praktycznie nie istniał, zatem nie było potrzeby częstej zmiany abonenta i/lub pobierania kodu authinfo służącego do przeniesienia domeny do innej firmy rejestrującej (np. ze względu na niższą cenę odnowienia danej domeny).

Obecnie sytuacja wygląda inaczej: domeny polskie (.pl) można rejestrować u 75 bezpośrednich Partnerów NASK (stan na 4 kwietnia 2008 roku), liczba zarejestrowanych domen polskich niedługo dobije do miliona, a sam rynek wtórny domen dzięki obecności platform takich jak SEDO, NameDrive, Bodis.com, czy nawet Allegro rośnie w siłę i staje się coraz bardziej znaczącym źródłem przychodów w branży elektronicznej. Wiadomo, że nie ma sensu porównywać obrotów związanych z handlem domenami do obrotów branży reklamowej, niemniej jednak coraz częstsze spektakularne przypadki sprzedaży domen za dziesiątki tysięcy Euro dają do myślenia i rozbudzają nadzieję wielu na szybki i ogromny zarobek na handlu domenami.

I tu dochodzimy do sedna sprawy. Domena to wirtualny twór obecny w Internecie. Domenę „kupuje się” (celowo upraszczam i unikam prawniczego języka ) na określony czas (abonament) u rejestratora. Przez ten czas właścicielem jest ta osoba, której dane zostały podane w formularzu rejestracyjnym domeny i zostały przesłane do NASK. Dane te można sprawdzić w bazie WHOIS (w przypadku domen rejestrowanych na osobę fizyczną tylko wtedy, gdy nie została włączona przez rejestrującego blokada wyświetlania tych danych).

Co jednak w sytuacji, gdy właściciel sprzeda domenę? Dane trzeba zmienić. A co, jeśli zachodzi potrzeba przeniesienia domeny? Trzeba mieć authinfo, czyli kod autoryzacyjny umożliwiający zlecenie u „nowego” rejestratora przeniesienia domeny. Teoretycznie wystarczyłoby zalogować się do panelu zarządzania domeną, zmienić dane i pobrać kod authinfo. I przenieść do nowego rejestratora. I wielu rejestratorów na to pozwala!

W czym zatem problem? W tym, że wszystko ładnie, pięknie, prosto, ale skąd pewność, że zmiany dokonał, albo kod pobrał i domenę przetransferował rzeczywisty właściciel domeny, a nie ktoś, kto uzyskał „nieautoryzowany dostęp” do panelu zarządzania, czyli ukradł/odgadł hasło?

Co więcej (i niestety wiem to z „mojego podwórka„): ciągle „świadomość Internetu” wśród jego użytkowników jest stosunkowo niewielka – mam tu na myśli bardziej techniczną część sieci. Wiele osób/firm posiada/chce posiadać swoje „wizytówki” w internecie, bo wiedzą, że to niemały kanał reklamowy, albo że tak wypada.

Ale wielu z nich nie ma pojęcia o technologii, zasadach działania (bo w sumie nie musi mieć) i do obsługi „strony” wybiera „znajomego znajomego, który ma znajomego co się zna„. I taki „ktoś” ma w swoim panelu (załóżmy) 10 domen należących do 10 różnych firm, które obsługuje (sytuacja, powtarzam, NIE jest teoretyczna). A właścicielem tych domen NIE jest ten „ktoś„, lecz poszczególne firmy. I teraz gdyby taka osoba miała możliwość zmiany abonenta w panelu zarządzania – JAK możliwe byłoby zagwarantowanie, że NIE zmieni danych abonenta danej domeny bez wiedzy i zgody prawowitego właściciela? Moje ulubione wyrażenie „nie da się„…

Jest jednak sposób, który pozwala zwiększyć pewność, że osoba, która zmienia dane właściciela i/lub pobiera kod authinfo jest co najmniej do tego upoważniona. Sposób prosty i stosowany przez część rejestratorów (Onet.pl, Home.pl, Nazwa.pl i wielu innych). Polega on na konieczności dostarczenia wniosku podpisanego przez właściciela wraz z ewentualnymi innymi dokumentami potwierdzającymi, że ten „ktoś” to albo właściciel, albo ma od właściciela upoważnienie. Wniosek można dostarczyć emailem (skan) , faksem, pocztą tradycyjną, kurierem, osobiście…

Można powiedzieć „Jak ktoś będzie chciał to prześle dowód kolegi albo pobawi się PhotoShopem [...]„.

Jasne, ale można odpowiedzieć krótko: to jest fałszerstwo. Część ludzi ciągle traktuje internet jako coś anonimowego, zabawkę i zakładają, że to tylko nic nie znaczące kliknięcia. Podrobienie dokumentu to już jednak nawet w świadomości dziecka przestępstwo, zatem można założyć, że jest to również coś w rodzaju straszaka na tych, którzy przez panel zmieniliby dane – tu się po prostu boją. Papier to papier. I to właśnie powoduje, że można założyć, że bardziej prawdopodobnym jest to, że przesłany dokument jest rzeczywiście autoryzowany przez właściciela, albo że co najmniej on o tym wie. O cesji online tego powiedzieć nie można.

Dalej: na każde żądanie NASK rejestrator powinien wykazać, na jakiej podstawie została wykonana cesja. W przypadku dokumentu jest to prosta sprawa i albo potwierdza się, że to właściciel dokonał zmiany abonenta, albo nie i wtedy doniesienie do prokuratury wraz z „namacalnym” dowodem fałszerstwa. W przypadku cesji online są do dyspozycji jedynie logi.

Ktoś powie, że to „próba powrotu do czasów rejestracji domen za pomocą faksu (tak było na początku w NASK)„.

Niestety nie jestem w stanie się z tym zgodzić. W pewnych sytuacjach MUSI istnieć metoda weryfikacji chroniąca tak na prawdę właściciela usługi nawet kosztem „pseudo komfortu”, a która z drugiej strony pokaże potencjalnemu złodziejowi, że sporo ryzykuje. Dostęp online na to nie pozwala: dostęp do konta, jak wykazałem wyżej, może posiadać ktoś, kto nie jest właścicielem danej domeny i tym samym nie jest uprawnionym do wykonania cesji, ale sam dostęp ma jak najbardziej legalnie. Jeśli taki ktoś zrobi cesję – dla rejestratora oferującego cesję online będzie to „właściciel”. Jeśli taki ktoś podeśle sfałszowany dokument – sprawa będzie jasna.

Jest jednak druga strona medalu (a nawet trzecia i czwarta): są tak właściwie (a przynajmniej ja w tej sprawie widzę) dwa główne punkty odniesienia: hurtownika domen (czyli kogoś, kto czynnie uczestniczy w handlu domenami na SEDO itp) i zwykłego, końcowego klienta detalicznego.

Z punktu widzenia hurtownika oczekiwane są maksymalnie liberalne zasady zmiany właściciela i wydawania kodu authinfo, do braku kontroli przez rejestratora włącznie. Innymi słowy taki ktoś oczekuje szybkiej i bezproblemowej cesji online i szybkiego wydawania kodu authinfo przy zerowej weryfikacji offline czy ma do tego prawo. I są rejestratorzy, którzy takie zasady mają. I zapewne dobrze (z pkt widzenia hurtownika).

Zwykły użytkownik internetu oczekuje jednego: aby jego usługa była bezpieczna i że NIE nastąpi nieautoryzowane jej przejęcie. A to może zapewnić postępowanie, jakie opisałem wyżej (wniosek –> email itp. –> cesja).

Podnoszone rzekome trudności w przesłaniu wniosku mailem, faksem, pocztą w odniesieniu do większego dzięki temu poziomu bezpieczeństwa usługi nie jest, mówiąc obiektywnie, wcale wielkim problemem. Ale powtarzam: dla zwykłego użytkownika.

Ostatnimi czasy wprowadzane są rozwiązania pośrednie – przykładowo Az.pl, po wycofaniu się jakiś czas temu z możliwości dokonywania cesji online, wraca do tej funkcjonalności: do osoby zarządzającej panelem (właściciela) wysyłana jest umowa pomiędzy nim a Az.pl, po zawarciu której cesja online ponownie jest dostępna. Dzięki temu właściciel dużej ilości domen i często handlujący zgadza się na „ryzyko” i wtedy rejestratora nie interesują sprawy utraconego dostępu do konta i konsekwencji z tym związanych. Ale jednocześnie Az.pl zastrzega, że „[...] ma prawo w każdej chwili zażądać takiego dokumentu i w przypadku jego braku oddać domenę poprzedniemu abonentowi[...]„. Być może jest to najlepsze wyjście – czas pokaże.

Ktoś wreszcie powie: „Pamiętajmy, że domena to nie samochód – nawet jak ktoś ją „ukradnie” to ona nie znika. I dopiero w takiej sytuacji brak umowy / faktury / cesji będzie dowodem na to, że zmiana właściciela nastąpiła bezpodstawnie.”

Owszem, nie znika w otchłani Internetu, ale jeśli ktoś (ten zwykły użytkownik) wejdzie do panelu i nie zobaczy tam swojej domeny, bo ktoś zmieni dane i ją „wyniesie”, to najpierw spanikuje, później oskarży rejestratora o kradzież, a dopiero jak ochłonie, to przyjmie do wiadomości, że „tak po prostu już jest jak cesję i kody można zrobić/pobrać online„.

I zacznie się odkręcanie sprawy przy udziale oczywiście rejestratora, bo zwykły użytkownik nie ma takiej świadomości, jak domenowy „geek” i sobie zapewne sam nie poradzi w odzyskaniu domeny. A ile czasu (i pieniędzy) przez to straci?

Na zakończenie tego elaboratu (ciekawe, czy ktoś doczytał do tego miejsca ) powtórzę to, co napisałem: biorąc pod uwagę to, że domena może być czasem bezcenna dla klienta, nie uważam, żeby przesłanie wniosku (zamiast umożliwienia tego przez panel administracyjny) było czymś niezrozumiałym.

Zwłaszcza dotyczy to sytuacji, kiedy właściciel domeny „upoważnia” kogoś do np. opieki nad domeną, stroną WWW itp, podając mu hasło do panelu zarządzania swoją usługą, ale NIE upoważnia go do zmiany abonenta, czy zmiany rejestratora – przedstawienie rejestratorowi dokumentu podpisanego przez właściciela pozwala nabrać pewności, że cesję (authinfo) robi sam właściciel domeny (albo osoba przez właściciela upoważniona), a nie osoba „tylko” posiadająca login i hasło do panelu zarządzania.

Klient ma pewność, że kod autoryzacyjny (i sama domena) nie wpadnie w niepowołane ręce, dzięki czemu ten nie straci kontroli nad swoją własnością. Jeśli zaś ktoś podrobi podpis – łatwiej można go ścigać za fałszerstwo.